Dejavu Üzerine İki Kelam
Kelam #1:
Dejavu,yaşanılan bir olayı daha önceden yaşamışlık veya görülen bir yeri daha önceden görmüş olma duygusudur. Ânı daha önceden yaşamışlık halidir. Fransızca; déjà (daha önceden) ve voir (görmek) fiilinin geçmiş zamanda çekimi olan vu nun birleşiminden türemiştir.
Nedenleri:Beynin, yorgunluk veya başka sebeplerden dolayı bir görüntü, ses, vb. herhangi bir girdiyi, giriş anı sırasında algılayamamasından kaynaklanabilir. Beyin bu girdiyi algıladığında kişi bu olayı daha önce yaşadığı hissine kapılabilir.
Ayrıca, beynin sağ lobu ile sol lobunun milisaniyeden daha küçük bir zaman farkı ile çalışmasından da kaynaklanabilir. Bir taraf diğer taraftan önce algıladığı için, geç algılayan taraf bu olayın daha önce yaşanmış olduğu yanılsamasına kapılır. Bu durum sinir aksonlarındaki küçük bir sapmadan kaynaklanır. Yoğun miktarda alkol alımının ertesi sabahı (akşamdan kalma iken) gerçekleşme ihtimali yüksektir.
diyor wiki. Bu iki nedene alternatif bir neden aklıma geldi. Bizim de bilime katkımız olsun. Şöyle ki:
Hayatımızda yer alan, ufak milyonlarca ayrıntılardan ibaret anların beynimiz tarafından approximate edilmesinden dolayı birbirlerine benzemeleri ve onları aynıymış gibi algılamamız.
Örnek: Banyodaki lavaboda yüzümüzü yıkadıktan sonra kurulanmak için sağa döndüğümüzde havlunun sağ üst köşesinde küçücük kahverengi bir leke gördük diyelim. Milyon ayrıntıyı bırak, sadece bir önceki cümledeki ayrıntıların gerçekleşme ihtimali çok az. Birkaç saat sonra o leke yine orda duracak ve o fotoğrafı tekrar göreceğiz. Beyin de tekrar aynı görüntüyle karşı karşıya geldiği için şaşıracak ve cızz. Al sana dejavu!
Kelam #2:
Bir de ismini bulamadığım şöyle bir olay var (Bana oluyor sana da oluyor mu 
). Mesela “bagel” kelimesini hayatımda ilk defa bugün duydum diyelim. Kısa bir süre sonra “bagel” kelimesiyle tamamen farklı bir ortamda rast gelmek. Bu şeyi google’da böyle aratamadığım (aratsam da bulamadığım) için ismi henüz bilinmiyor. Ama her neyse Dejavu gibi birşey olmalı. Size de oluyor mu bu şey? Literatürde ne diye geçtiğini bilen var mı?
PS: Bir de Dejavu diye bir film vardır. Top 3′ümdedir.
İkincisi ben de de oluyor.. Algıda seçicilik diyesim geliyor.. Çünkü bunu bilir bunu söylerim..:) Hatta çok kafaya taktıysan deney bile yapabilirsin.. Nasıl yapacagını da sen bilirsin deneyi..
Algıda seçicilik. Neden olmasın. Öyleyse “bagel” kelimesini daha önce duymuşum ama algılamamışım. Deneyi varsa yapmak isterim ama nasıl? Valla bilmiyorum
Mantıken wikipedia’nın verdiği neden çok saçma bir neden gibi gözüküyor. Zira dejavu’nun kendi verdiği tanımına da bakılırsa beyin önce yaşanıp geç giren bir girdiyi daha sonra girmeye çalışamaz. Zira bu dejavunun tanımına ters. Olay önce imgesel olarak kafamızda canlanmalı, daha sonra (ki bu süre bende baya bir uzun süre) olay yaşanmalı. Ama rüyalar gibi, bu da araştırılası, daha çok araştırılası ama bir türlü bulunamayası konuların başında geliyor. Hani tıp eli kolu bağlı çaresiz oturur ya, işte o durumlardan birisi daha. Yapacak bir şey yok, dejavu tatlıdır. Yaşadığın bir olayın bir anlık “snapshot”ını önceden görmek belki de bize Allah’ın bir lütfudur, ne dersiniz? Gelecekle ilgili daha fazla ön veriye sahip olmak hoşunuza gitmez miydi?
Bu konuda da “Minority Report” filmini hatırlatmakta fayda var
@Mert: “dejavu tatlıdır.”
evet, önemli olan da bu.